İki projeye de baktınız ve ikisi de güzel. Sunumlar iyi, konum fena değil, karar vermek zorlaşıyor. Böyle zamanlarda bilgileri yan yana koymak işe yarıyor.
Önce neyi yan yana koymalısınız?
Bir kâğıdı ikiye bölün. Bir tarafa birinci projeyi, diğer tarafa ikinciyi yazın. İkisi için de aynı dört soruyu sorun:
- Bana uygun mu?
- Yazılan metrekareye neler dâhil?
- Baktığım plan güncel mi?
- Teslim süresi ne zaman başlıyor?
Bu dört soru çoğu kıyaslamanın temelini oluşturuyor. Aynı soruyu iki projeye de sormazsanız, farklı cetvellerle ölçmüş olursunuz.
Bu yöntemin iyi tarafı şu: Karar, satış görüşmesinin havasına değil, kâğıda yazdığınız cevaplara dayanıyor. Görüşme ne kadar güzel geçerse geçsin, kâğıttaki kutular boşsa o boşluğu kimse sizin yerinize doldurmaz.
Bana uygun mu sorusu neden en başta?
Güzel bir proje, size uygun olmayabilir. Hayatınızda ne değişecek, bunu bilmeden iki projeyi karşılaştırmak mümkün değil. Oturmak için bakan biri ulaşıma ve okula, kiraya vermek isteyen biri bölgedeki kiracı profiline bakar.
Bu konuyu ayrıca ev alma amacınıza göre neye bakmalı yazısında ele aldım. Amaç netse, karşılaştırma da kolaylaşır.
Bu soruya kendi cümlenizle cevap yazın. Örneğin “Birkaç yıl içinde kendim oturacağım” ya da “Kiraya vereceğim” gibi.
Sonra iki projeyi de bu cümleye göre okuyun. Cümleye uymayan bir özellik, ne kadar etkileyici olursa olsun, ikinci planda kalır.
Metrekare iki projede aynı şeyi mi anlatıyor?
Bunun cevabı çoğu zaman “hayır”. Birinde net alan, diğerinde brüt alan yazıyor olabilir. Birinde balkon dâhil, ötekinde değil.
Önce iki rakamı da aynı cinse çevirmeniz gerekir. Bunu yapamıyorsanız, ilgili alanı satıcıdan onaylı projeye göre isteyin. Örneğin birinde 120 m², ötekinde 105 m² yazıyorsa, küçük görünen ev aslında içeride daha geniş olabilir.
Rakamın cinsini bilmeden bunu anlayamazsınız. Ayrıntı için brüt ve net alan farkı yazısına bakın.
Plan güncel mi, teslim tarihi neye dayanıyor?
Eski bir sunumdaki plan, bugünün planı olmayabilir. Belgenin üzerindeki tarihe ve sürüme bakın. Güncel olup olmadığını sorun.
İki projeyi aynı tarihli bilgiye göre karşılaştırmak da önemli. Biri bugünün, diğeri geçen yılın bilgisiyse kıyas adil olmaz.
Teslim konusunda da süre kadar başlangıç noktası önemli. Örneğin iki projede de “24 ay” yazabilir. Birinde süre sözleşmeden, ötekinde ruhsattan sonra başlıyor olabilir.
Bu fark takvimi değiştirir. Teslim tarihi ne anlatır yazısında bunu açtım.
Eksik bilgi varsa ne yapmalı?
Birinde cevap varsa diğerinde de aynı bilgiyi isteyin. Eksik cevabı olan projeyi o an elemeyin, ama eksik bilgiyle kıyas da yapmayın.
Kâğıdınızda boş kalan kutular size neyi öğrenmeniz gerektiğini gösterir. Bu kutuları rahatsız edici bir eksik olarak değil, bir yapılacaklar listesi olarak görün. Basit bir tablo işinizi görür:
| Soru | Proje A | Proje B |
|---|---|---|
| Bana uygun mu? | ||
| Metrekareye neler dâhil? | ||
| Plan güncel mi? | ||
| Teslim süresi ne zaman başlıyor? |
Boş kalan kutuları, cevap gelene kadar “bilmiyoruz” olarak bırakın. Tahminle doldurmayın.
İkisinin de cevapları tamamlandığında bakacağınız şey, hangisinin amacınıza daha çok uyduğu. Fark küçükse belgelerin sağlamlığına bakın. Belge kontrolü için ev almadan önce sorulacak 10 soru listesi de işinize yarar.
Dikkat edilecek tuzaklar. Karşılaştırırken en sık düşülen tuzak, iyi hazırlanmış bir sunumu daha iyi bir proje sanmak. Sunumun kalitesi, projenin kalitesini göstermez. İkisini ayrı değerlendirin.
Bir başka tuzak, tek bir rakama bakıp kararı ona bağlamak. Sadece alan ya da sadece ödeme planı üzerinden karar vermek, diğer başlıkları gölgede bırakır.
Son olarak, birine daha çok soru sorup diğerine az sormak da kıyası bozar. Aynı soruları aynı sırayla iki tarafa da sorduğunuzdan emin olun.
Tabloyu bir arkadaşınızla ya da güvendiğiniz biriyle de paylaşabilirsiniz. Dışarıdan bakan kişi, sizin gözünüzden kaçan bir boşluğu ya da çelişkiyi fark edebilir. Bu, kararı yavaşlatmak değil, sağlamlaştırmak için.
Kısaca
İki projeyi yan yana koymak için aynı soruları iki tarafa da sormak yeter. Kutular doldukça hangisinin size uyduğu görünür hale gelir. Boş kalan kutu, bir sonraki görüşmede soracağınız soru olur.
Baktığınız bir proje varsa Instagram’dan ya da WhatsApp’tan yazın, birlikte bakalım.